EDITORIAL / Macrofiestas
Munduko futbol kopa: irabazleak
2026/06/17

Munduko kirol-ikuskizunik entzutetsuenetakoa da gizonezkoen munduko futbol kopa. Lau urtean behin izaten da eta espektatiba handiak sortzen ditu. Euskal Herrian ere jende andana egoten da mundiala noiz iritsiko zain, eta hori Euskal Herriari ordezkaritza propioa edukitzea ukatzen zaiola. Oso ekitaldi mediatikoa da, komunikabideen izugarrizko jarraipena eduki ohi duena, eta diru-inbertsio ikaragarria dago ekitaldi horren atzetik. Aurtengo munduko kopa Mexikon, AEBetan eta Kanadan ari da izaten, eta finala AEBetan izango da. Polemika mahai gainean dago, AEBetako barne-egoera eta nazioarteko egoera politikoa direla eta. Urrutira joan gabe, asteazken goizean Irango Selekzioak jokatu zuen AEBetan, bi herrialdeen arteko bake-akordioa adosten ari ziren momentu berean.

Ikuskizunetik harago, hainbat elementu problematiko seinalatu daitezke ekitaldi honen inguruan:

1. Horrelako ekitaldien atzean ezkutatzen diren klasismoa eta arrazismoa. Jakinekoa da zeintzuk izan ohi diren horrelako ekitaldiak ikustera joateko aukera izaten duten herritarrak: bidaia eta egonaldia ordaintzeko aukera dutenak, hain zuzen ere. Gainera, arrazismoa aurtengo ekitaldian erabatekoa da, hainbat herrialdetako jokalarien, zaletuen eta epaile baten aurkako jazarpena gauzatzen ari baitira Estatu Batuak. Guztiak herrialde txiroetako herritarrak, noski.

2. Horrelako ekitaldietan agintariek erabateko txobinismoa sustatzen dute. Gizonezkoen selekzioaren izenean, herritar guztien interesak berdintzen dituzte, nazio bateko herritarren artean dauden interes kontrajarriak ezabatuz; langileen eta kapitalisten artekoak, hain justu. Jakinekoa da naziotasunaren ideia desklasatu horrek betikoei egiten diela mesede, boterea metatzen dutenei. Era berean, nazioen arteko etsaitasuna ere sustatzen da horrelako ekitaldietan, herrialde ezberdinetako langileek dituzten interes amankomunak ezkutatuz.

3. Munduko kopa, ekitaldi milioiduna den heinean, negozio-iturri da mundua gobernatzen duten agintarientzako. FIFAren eta Trumpen arteko hartu-emana horren lekuko da. Sarreren prezio neurrigabeak, telebistarako lizentziak, eraikuntza milioidunak eta negozio turistikoa kirol ekitaldi horiek antolatzeko motibazioen artean daude. Mundu osoko herritarrei kirol-ikuskizun eskuragarria eta kalitatezkoa eskaintzea gutxienekoa da.

4. Espainolismoa eta frantses supremazismoa. Euskal herritarren gehiengoaren borondatea Euskal Herriak selekzio propioa edukitzea litzatekeen arren, aipaturiko bi herrialdeek aukera hori ukatu egiten dute. Munduko kopa frantses eta espainol nazionalismoak sustatzeko eta inposatzeko erabiltzen dute. Bi nazionalismo horiek, gainera, oso lotuta daude naziotasunaren ideia supremazista eta eskuin muturrekoarekin.

Horrenbestez, munduko kopak ezkutatzen duenari buruzko kontzientzia hartu behar dugu. Txapelketa hori ez da salbuspena, jakina, masazko ekitaldi guztietan gutxi batzuen irabaziak baitira lehentasuna: eraikuntza-enpresak, masa-komunikabideak, turismo-agentziak eta gobernu ustelak dira horrelako ekitaldietan irabazle nagusiak. Tamaina horretako ikuskizun bat antolatzeko bitartekaritzak ez du zertan pribatua izan; areago, herritarrak erdigunean jarriko dituzten kirolaren eta ikuskizunaren potentzialitatea askoz ere handiagoa da. Kontzientzia kritikoa izan dezagun, baita horrelako ekimenen aurrean ere.