AKTUALITATEA / Soldata sistema
Patronalak eskatu du Gizarte Segurantzak bajaren lehen 15 egunak ordain ditzala
"Enbarazutzat" jo ditu, eta baja medikoen ondoriozko kaleratzeak berreskuratzearen alde egin du. Espainiako Estatuko enpresek 71.118 milioiko irabaziak lortu zituzten 2025ean, 2024an baino %4,36 gehiago, jada errekorra izan zena.
2026eko ekainaren 22 - 09:55
Patronalak eskatu du Gizarte Segurantzak bajaren lehen 15 egunak ordain ditzala
— ARGAZKIA andaluciainformacion.es

CEOE patronalak berriki jarri du martxan estrategia bat, laneko bajen kostua sektore publikoaren gain utzi ahal izateko. Madrilen "absentismoari" buruz egindako jardunaldi batean eman zuten beren asmoen berri enpresaburuek, aurreko asteartean. Bilkura horretan, enpresariek parekatu egin zuten langileriak justifikatutako aldi baterako ezintasunak izatea edo absentismoa nahita egitea, eta patronalak formalki eskatu zuen Gizarte Segurantzak osorik ordaintzea gertakizun arruntei lotutako bajan dauden langileen lehen hamabost egunetako prestazioak eta kotizazioak. Patronaleko presidentea, Antonio Garamendi, eskakizun horretan buru izan zen. Bilatzen dutena da, hain justu, enpresek ez ordaindu behar izatea bajen laugarren egunetik hamabosgarrenera ordaintzen duten tarte ekonomiko hori; baita enpresak aldi baterako ezintasunen prozesu guztien %69ren finantza-kudeaketatik kanpo geratzea ere, karga hori sistema publikoaren gain uzteko.

Beren kostu operatiboak estatuaren gain jartzeko ahalegin hori justifikatu zuen Garamendik, esanez "gaixotasun arruntetan egindako gastuak enpresen lehiakortasuna oztopatzen duela", eta alde batera utzi zuen enpresek beren langileen osasunean duten erantzukizuna. Patronalaren estrategia horrek finantza-xantaia dauka oinarri, baieztatu baitzuen "Administrazioak gaixo dauden langileen gaineko kontrolak gogortzen ez dituen bitartean, enpresa-sareak ez lituzkeela kostu horiek bere gain hartu behar". Eskatzen dituzten neurri atzerakoienen artean daude, batetik, erabateko zerga-salbuespena aplikatzea enpresariei, gaixo dauden langileak ordezkatzeko garaian, aldi baterako kontratuei lotutako gizarte-kotizazioak erabat ezabatzeko; eta, bestetik, iraupen luzeko bajetan kargak kentzea eskatzen dute, urtebetetik gorako prozesuak dituzten langileengatik kotizatzeari uzteko. Gainera, kontrol medikoa pribatizatzea proposatzen dute, mutualitateei fiskalizazio-eskumen handiagoak transmititzea exijituta: derrigorrezko azterketak hiru, sei eta bederatzi hilabetera aurreratzea nahi dute, bajan dauden beharginei presioa egiteko, lanera itzul daitezen.

CEOEko zuzendaritzaren jarrera erradikalizatu egin zen jardunaldian zehar, lurraldeko patronalen eskaeren ondorioz, oinarrizko lan-eskubideen murrizketa-agenda bat agerian geratu baitzen. Erakundeko enplegu-zuzendari Rosa Santosek "oztopotzat" jo zituen milioi eta erdi pertsona ingururen bajak, eta lan-baldintza negargarrietatik eratorritako patologien fokua mugitu zuen, osasun-sistemaren ustezko eraginkortasun faltari soilik egotziz. Bestalde, Madrilgo patronalak, Laly Escuderok ordezkatuta, are jarrera gogorragoa hartu zuen, baja medikoengatiko kaleratzeak itzul daitezela eskatu baitzuen, aldizkako baja justifikatuak pilatzeagatik langile bat botatzea ahalbidetzen zuen oinarri legal polemikoa berreskuratzeko. Halaber, sekretu medikoa urratu dadila eskatu zuten, "enplegatuaren ezintasunaren diagnostiko espezifikoa ezagutzeko enpresek duten legezko eskubidea" defendatuz. Zigor ekonomiko kolektiboak ere proposatu zituzten, enpresaren soldata-osagarriak lantokiko absentismo orokorraren indizearen araberakoak izan daitezen.

Topaketa enpresarialak beste une "bitxi" bat ere utzi zuen: Angel Nicolasek, Gaztela-Mantxako patronaleko presidenteak, langile gazteenak kriminalizatu zituen, "indar mental falta" dutela esanez eta haiek "ergeltzat" joz.

Enpresa-irabazi errekorrak

2025ean, Espainiako Estatuan kotizatu zuten enpresen emaitzetan irabazi errekorrak izan ziren, 71.118 milioi euroko irabazi garbiak hain zuzen ere, 2024an baino %4,36 gehiago. Ibex 35ek lortu zuen gehien, 65.000 milioi euro inguru, batez ere banku-sektoreak eta energia-sektoreak bultzatuta. Banketxeek soilik 34.000 milioi euro inguru sortu zituzten, Banco Santanderrek 14.101 milioi euro (+%12) eta BBVAk 10.511 milioi euro, esaterako.