"Etxebizitzaren funtzio soziala babesteko" premiazko neurri batzuk ezartzen dituen lege-dekretuak (Espainiako Ministroen Kontseiluak irailaren 29an onartu zuena eta onarpen parlamentarioaren esperoan dagoena) zerga-neurrien bloke bat jasotzen du. Neurri horien eragin garbietako bat izango litzateke 1.850 milioi euro inguruko zerga-jaitsiera, testuarekin batera doan memoria ekonomikoaren arabera. Neurriak, batez ere, jabe handiak ez diren pertsona fisikoei aplikatzen zaizkie (hamar etxebizitza baino gutxiago edo bizitokirako 1.500 metro karratu baino gutxiago dituztenak, eta muga hori bostera jaitsi daiteke eremu tentsionatuetan), eta pertsona juridikoak eta edukitzaile handiak alokairuko PFEZren hobari handietatik kanpo uzten dituzte.
Errentarien desgrabazioarekin du zerikusia neurri nagusiak, PFEZko alokairuaren etekin garbiaren gaineko %100eko murrizketara iritsi daiteke-eta, aurreko kontratuarekin alderatuta %5etik gorako jaitsiera bat ezartzen bazaio errentari, eta maizter bera mantentzen bada edo errenta berria Ministerioaren erreferentziazko prezioen indizearen azpitik geratzen bada. Maizter berari %5eko jaitsiera ezarriz gero, murrizketa %50era heldu daiteke. Gainerako kasuetan, eskala %95era jaisten da 18-35 urteko maizter bat baldin bada tentsionatutako eremu batean; %90era orokorrean tentsionatutako eremu batean, %85era maizterra gaztea denean, eta %70era gainerakoetan. Errenta igotzen bada, murrizketa %15era jaisten da.
Memoriak kalkulatzen duenez, modu horretan, urtean 347 milioi euro aurreztuko dituzte errentariek, eta 370 milioiko murrizketak partzialki konpentsatuko dituzte, igoerak zigortzearen ondoriozko 37 milioiko diru-bilketa handiagoarekin. Maizterren Sindikatuak kritikatu duenez, azken urteetako "espekulazio-igoeren" ondoren hain "puztuta" dauden prezioen %5eko murrizketa minimoak "salbuespeneko %100era iristea ahalbidetzen" die errentatzaileei, eta "ez da benetako [alokairu] jaitsiera esanguratsurik eskatzen, ezta epe ertainera egiazta daitezkeen emaitzen kontrolik ere".
Maizterrentzako dedukzioa, berriz, askoz ere apalagoa da. Estatuak ohiko etxebizitza alokatzeagatik PFEZn egindako kenkari berri bat da proposatzen dena, ordaindutako zenbatekoen %10ekoa. Urteko 33.007,20 eurotik beherako zerga-oinarria, urteko 11.630 euroko gehieneko muga kengarria (hau da, 1.163 euroko kenkaria gehienez) eta oinarrietarako zenbatekoa pixkanaka 23.007,20 eurotik 33.007,20 eurora murrizten duen zuzenketa-faktorea ezartzen ditu. Gainera, exijentzien barruan sartzen da zergaduna eta familia-unitateko kideak ez izatea 50 kilometro baino gutxiagora dagoen beste etxebizitza bateko titularrak, "salbuespenetan" izan ezik. Kalkulatzen dute 945.000 maizter izango direla kenkari horren onuradunak, nahiz eta beste zifra batzuek dioten 1,6 milioi etxe sar daitezkeela kalkuluan; 835 milioi euroko aurrezkia jasoko da 2027ko errenta-aitorpenean.
Maizterren Sindikatua: "Errentarientzako paradisu fiskala"
Maizterren Sindikatuak "ageriko asimetria" salatu du: "Etxejabeak %100eko salbuespenera irits daitezke; maizterrak %10era soilik, eta atalase oso murriztaileekin. Soldataren %70 etxe batean xahutzen dugun bitartean, %100eko hobariak jasotzen dituzte". Hobariak, hala, "errentantzaileentzako paradisu fiskaltzat" eta "etxejabeentzako oparitzat" jo ditu kolektiboak, eta seinalatu du neurriek "ez diotela arazoaren sustraiari erasotzen", "errenta altuak mantentzea edo minimoki jaistea saritzen delako, emaitza egiaztagarririk eta kontratu-egonkortasunik eskatu gabe".
FACUA: "Ke-gortina"
Sindikatuak "Mari Carmen dekretua" osorik aplika dadila eskatzen du: kontratu mugagabeak edo kontratuak automatikoki berritzea, errentak izoztea edo jaistea (%50era arte jaistea eta familiaren diru-sarreretara egokitzea proposatzen dute), etxegabetzeen aurkako egiturazko neurriak, sasoiaren eta logelen erregulazio zorrotza, eta etxebizitza hutsen eta putre-funtsen desjabetzea, alegia. Neurri fiskalak, hortaz, "distrakzio" modura edo "Juntsi eta jabeen interesei" egindako kontzesio modura ulertzen dituzte.
UGTk, CCOOk eta FACUAk uste dute pizgarriak justifikaturik daudela soilik emaitza egiaztagarriei lotuta badaude eta hiru etxebizitza edo gehiagoko jabeak hartzen badira. FACUAk salatu du, gainera, zerga-bilketari uko egitea "ke-gortina" bat dela, sakoneko neurririk ez hartzeko. Sumarrek eta Podemosek ere errefusatu egin dituzte errentatzaileentzako pizgarriak negoziazioan zehar.
