ACTUALIDAD / Represión
Euspelen harremanak Voxekin eta Desokuparekin
Ertzaintzako lobby nagusiak aliantza estrategikoak eta formakuntzakoak ditu eskuin mutur polizialarekin, eta akusazio partikular modura parte hartzen du Gasteizen Falangeari aurre egin zioten gazteen aurka.
2026eko ekainaren 13 - 07:05
Euspelen harremanak Voxekin eta Desokuparekin
— ARGAZKIA EITB

Euskal Polizien Elkartasuna (Euspel) sindikatua Ertzaintzako indar nagusi gisa sendotu da, joan den martxoko hauteskunde "sindikalak" irabazi baitzituen botoen %32 eskuratuta. Erakundeak "profil politikorik gabeko" talde gisa aurkeztu izan du bere burua, baina Hordago-El Salto-k argitaratutako ikerketa batek agerian utzi du lobby polizial horrek duen lotura-sarea: harremanak ditu Espainiako Estatuko eskuin mutur polizialarekin, Vox alderdiko bozeramaileekin eta Desokupa desokupazio-enpresarekin, besteak beste. 

Euspelen hazkundeak (2001ean sortu zen eta 40 afiliatu baino ez zituen Berrozi Berezi Taldean, eta indar txikia izan zuen hamabost urtez) inflexio-puntu bat eduki zuen 2015etik aurrera, ErNEko sektore "kritikoak" bereganatu baitzituen. Duela gutxiago, gainera, bere burua "asindikal" gisa aurkezten zuen Ertzainas En Lucha kolektiboaren atsekabea kapitalizatu eta bideratu du Euspelek.

Faxismo espainolistaren esparru politikoarekin eta ildo horretako formakuntzarekin duen harremana, gainera, zuzenean agertzen da hainbat plataformatan eta partekatutako prestakuntza-jardueratan. Bildutako datuen arabera, "sindikatuak" Samuel Vazquezen hitzaldiak sustatu ditu bere afiliatuen artean. Immigrazioaren, Segurtasunaren eta Barne Gaien arloko Voxen bozeramailea da Vazquez, eta JUSAPOLek eta JUPOLek babestutako plataforma batekin egin zuen bat 2021ean, Mozal Legearen erreformaren aurka mobilizatzeko.

Aldi berean, 'Grappling Polizial eta Militarra' plataformaren bidez Euspelek Desokupa enpresarekin dituen loturak zehazten ditu ikerketak. Octavio De Paulak zuzentzen du plataforma hori, Irungo (Gipuzkoa) ertzain-etxean jardunean dagoen agente batek. Uniforme ofiziala erabiliz gidatzen du konpainia pribatua, eta Rafael Carriet Euspelen Arabako hauteskunde-zerrendetako ordezkari eta kide ohiak ere laguntzen du bertan. Elkarlan operatibo hori, besteak beste, Daniel Esteve Desokupako liderrak 2021ean egindako adierazpenetan islatu zen, Abadiñon (Bizkaia) etxegabetze bat gauzatu ondoren; baita 2023an ere, Bilboko (Bizkaia) Aste Nagusian Ertzaintzak atxilotutako pertsonen argazkiak eta izen-abizenak zabaldu zituenean Desokupak, filtrazio bati esker.

Ertzaintzako kideek osatzen dituzten beste erakunde batzuetara ere zabaltzen dira loturak, hala nola, Ertzainak Mila Esker elkartera.​ Isidoro Aguayo tiro-instruktore eta Euspeleko hautagaiak sortu zuen 2017an. 2023an, elkarte horren sortzaileetako bi Ertzaintzako uniforme ofizialarekin joan ziren Madrilgo ekitaldi batera, Espainiako Santos Ángeles elkarteak saritu zitzan. Elkarte horretako idazkari nagusia Luis Alfonso Borbon zen, Francisco Francoren birbiloba.


Inpunitatea eta adiskidetasun instituzionala

Lobby faxistaren barruan nabarmenak diren sinbologia eta laguntasun-harreman horien ugaritzearekin batera, instituzioen erabateko babesa eta inpunitatea nagusitzen dira. Bingen Zupiria Eusko Jaurlaritzako Segurtasun sailburuak 2025eko ekainean ofizialki onartu zuen, 2020tik, Jaurlaritzak ez zuela inolako diziplina-prozedurarik abiarazi polizia-agenteen artean ikus zitezkeen tatuaje edo ikur faxistengatik.

Arlo judizialean, sindikatuak akusazio-rol aktiboa betetzen du gaur egun Gasteizko (Araba) auzitegietan. Jose Antonio Bitos letradu penalistaren bitartez (USPAC mossoen lobbyaren ordezkaria ere bada), Euspelek akusazio partikular gisa parte hartzen du 2025eko urriaren 12an Falangeari aurre egin zioten hemeretzi gazte antifaxisten aurka. Lau urte eta erdiko espetxe-zigorra eskatzen du horietako bakoitzarentzat. Estrategia juridiko hori bat dator, gainera, USPACen eskutik Diputatuen Kongresuan Zigor Kodearen erreformak eskatzeko egindako kanpainekin, poliziei egindako "erasoengatiko" zigorrak gogortzeko.