AKTUALITATEA / Gerra
Gastu publikoa militarizaziora desbideratzea bermatu du Europar Batasunak
Bruselak bide fiskala egin dio Madrili baliabide publikoak gerrara bideratu ditzan, nahiz eta aitortzen duten horrek defizita handituko duela eta murrizketa masiboak ekarriko dituela 2028tik aurrera.
2026eko ekainaren 2 - 07:18
Gastu publikoa militarizaziora desbideratzea bermatu du Europar Batasunak
— ARGAZKIA eudebates.tv

Bruselan, Europako Batzordeak formalki onartu du Espainiako Estatuak "aurrekontu-malgutasunari" heltzeko egindako eskaera; arau fiskaletan jasotzen da aukera hori. Modu horretan, sektore militarrera bideratutako gastu publikoa nabarmen handitu ahal izango du estatuak 2028ra bitartean. Europako Gobernuak maiatzaren 22ko dokumentu ofizial batean formalizatu zuen gomendio hori: dokumentu horretan, berariaz baimentzen zaio Espainiako Gobernuari desbideratzea, aurretik hitzartutako gastu garbiaren gehieneko hazkunde-tasak gainditzeko. Batasuneko ekonomien militarizazio gero eta handiagoa erraztera bideratutako neurri arautzaile hori 27 herrialdeetako Finantza ministroek berretsi beharko dute ekainaren 12rako programatutako Ecofin-en bileran, Batasuneko iturriek EFE agentziari eta SwissInfo atariari baieztatu dietenez. Orain arte, hamazazpi estatuk erabili dute mekanismo hori, eta adostasun zabala dago, antza, horren inguruan. Beraz, badirudi Madrili "baimena" emango diotela, ia segurtasun osoz.

Ihes-klausula hori aktibatzeak zuzenean erantzuten dio metaketaren krisi-testuinguru batean estatuaren lehentasunak berrantolatzeari, non baliabide publikoak lehentasunez bideratzen diren gerra-ekipamendura. Madrilek apirilaren 13an egin zuen formalki eskaera hori, baina gobernuak ez zuen iragarpen publikorik egin 28ra arte, aurrerapenari buruzko urteko txostena aurkeztearekin batera. Agerraldi horretan, Carlos Cuerpo lehen presidenteorde eta Ekonomia ministroak azaldu zuen 2025ean gastu publiko garbiaren igoera %4,5ekoa izan zela, eta zifra horrek nabarmen gainditzen zuela Europar Batasuneko agintariekin hasieran hitzemandako %3,7ko hazkunde maximoa. Agerian utzi zuen, hortaz, gastu militarraren igoera jada gertatzen ari zen zerbait zela, eskaera formalki egin zen unerako.

Murrizketa masiboak

Malgutasun-marko berriarekin, Madrilek zerga-bide arrunta saihestu ahal izango du datozen lau urteetan, gehiegizko defizitagatik zigor-espedienterik ireki gabe. Bruselak ezarritako baldintza bakarra da gastu militarraren soberakinak ez dezala gainditu BPGaren %1,5. Aparteko funts horiek zuzenean kudeatu ahal izango ditu Espainiako Defentsa Ministerioak, azpiegitura berriak erosteko, armamentu astuna egiteko, indar armatuetarako jendea kontratatzeko eta haien prestakuntza operatiboa hobetzeko.

Hala ere, Batzordearen txostenak ohartarazi duenez, Espainiako Estatuak klausulak emandako zerga-marjina osoa agortzen badu, herrialdearen zor publikoa BPGaren 1,5 puntu handituko da, eta defizit publikoa, berriz, 1,1 puntu igoko da. Egoera makroekonomiko horrek "intentsitate handiko doikuntza fiskal gehigarri bat eskatuko du 2028an grazia-aldia amaitzen denean", aurreratu du Ursula Von der Leyen buru duen organoak. Ebazpenaren testuan bertan, Espainiako Gobernuak formalki onartzen du, "egituraz handiagoa den defentsako gastua bere gain hartu ahal izateko, politika murriztaile eta egiturazko erreforma berriak aplikatu beharko direla, aurrekontu-iraunkortasuna zaindu eta datozen urteetan Europar Batasuneko arau zorrotzak betetze aldera".