Getxoko (Bizkaia) Instrukzioko 2. Epaitegiak aurreko astean inputatu zituen EAJko hiru zinegotzi eta Getxoko Udaleko Hirigintzako hiru funtzionario, Irurak Bat jauregitxoa eraisteagatik. XIX. mendeko eraikin babestu bat zen hura, eta luxuzko hamabi etxebizitzak osatutako promozio baten barruan bota zuten.

El Correo-k eskuratutako autoaren arabera, ondare historikoaren aurkako delitu baten zantzuak antzeman ditu epaileak (Zigor Kodearen 321. artikulua), eta prebarikazio-delitu posible batengatiko eginbideak ere ireki ditu (322. artikulua).

Promozioan interesa duten bi erosle, inputatuta

Ikertutako zinegotziak Inaxio Uriarte Gorostiaga, Irantzu Uriarte Gomez (biak luxuzko etxebizitza berri horien erosleak) eta Iñigo Urkitza Yañez (Hirigintza Diziplinako arduraduna garai hartan) dira. Inputazioaren berri izan eta berehala, dimisioa eman zuten hirurek, eta EAJk onartu egin zuen kargua utzi izana.

Kargudun politikoekin batera, hiru udal-teknikari daude ikerketapean: Isabel Peral (Hirigintza Plangintza, Kudeaketa eta Diziplinako arduraduna), Sonia Quintana (arlo horretako arduradun tekniko eta juridikoa) eta Argiñe Encinas (espedientea bere gain hartu zuen arkitektoa). Epaileak argitara eman du sumarioa, urtarrilaren 14an Ertzaintzak udal-bulegoak miatu eta ikertuen gailu elektronikoak kopiatu ondoren. El Correo-k aipatutako iturrien arabera, gailu horien edukia erabakigarria izan da prebarikazio-zantzuak hautemateko orduan.

Aurrekariak

Kasua El Correo-k azaleratu zuen 2024ko abuztuan, obrek jauregitxoa erabat suntsitu zutenean, nahiz eta lizentziak gutxienez hiru fatxada mantentzera behartzen zuen. Higiezina 1845ean eraiki zuten, eta teorian, Kultura Ondarearen Euskal Legeak eta HAPOk babesten zuten. Hainbat administrazio-erabaki tarteko eraitsi zuten eraikina, eta, iturri polizialek diotenez, azkartu egin zuten proiektua, hirigintza-moratoria bat ekiditeko.

Inputatutako zinegotzietatik bik, kasualitatez, lorategidun etxeetako bat erreserbatu zuten 2023an, 571.000 euroan (gehi BEZa). Ereaga Atalaya promotoreak hartu zuen bere gain hasieran Biurbani emandako lizentzia, eta hain zuzen ere, Ereaga Atalayako kooperatibista gisa zeuden erregistraturik aipatutako bi politikariak.

Ertzaintzaren bigarren atestatuak 150 orrialde baino gehiago ditu, eta orain arteko sei inputatuetatik harago doa: Udal Gobernu Batzorde osoa (EAJk eta PSEk osatzen dute) seinalatzen du, ezin omen zelako eraisketa-baimenik eman Ondarearen Legea urratu gabe eta beharrezko txosten juridikorik izan gabe.

Txosten hori, egin izan balitz, kontrakoa izango zatekeen, itxuraz. Ikertzaileek diote txosten hori ez egotea erabakigarria izan zela, eta lizentzia eman izanak "benetako ondorioak" izan zituela eraisketan. Prozedura judizialak zabalik jarraitzen du, eta sei urte arteko espetxe-zigorrak eta inhabilitazioak ekar ditzake.