ACTUALIDAD / Iranen aurkako eraso inperialista
Trumpek operazio militar bat iragarri du Ormuzen eta Iranen bake-plana errefusatu du
'Askatasuna Proiektua' izenpean, AEBek Itsas Armada hedatuko dute Ormuzen itsasontziei eskolta emateko. Bitartean, Irango petrolio-ontzi handi batek AEBen blokeoa gainditu du, 1,9 milioi upelekin.
2026eko maiatzaren 4 - 08:10
Trumpek operazio militar bat iragarri du Ormuzen eta Iranen bake-plana errefusatu du
— ARGAZKIA @CENTCOM (X)

Donald Trumpek atzo iragarri zuen, Truth Social sare sozialean, Askatasuna Proiektua deritzona jarriko duela martxan. Operazio militarra gaur goizean hasiko da, itsasontzi komertzialei eskolta emateko, Ormuzko itsasartetik kanpora. Ohar ofizial baten bidez, Trumpek dio bere ordezkariei agindu diela jakinarazteko "ahaleginik onenak" egingo dituztela "ontziak eta tripulazioak modu seguruan ateratzeko", eta ohartarazi du edozein interferentziari "gogor" egin beharko zaiola aurre. Agintariak neurria "keinu humanitariotzat" jo duen arren, operazioak AEBetako presentzia militarra indartu du Washingtonek itsas-blokeo aktibo bat mantentzen duen eremu batean, 49 ontzi indarrez "birbideratu" baititu.

Maniobra militar berri horrek bat egiten du Irango Errepublika Islamikoko gobernuak aurkeztutako hamalau puntuko bake-planari Etxe Zuriak ezezkoa eman izanarekin. Esmaeil Baghaei Irango Exekutiboaren bozeramaileak baieztatu du AEBen erantzuna jaso dutela eta hura aztertzen ari direla, baina Trumpek Kan News hedabide israeldarraren aurrean esan du proposamena "onartezina" dela. Teheranen planak 30 eguneko markoa eskatzen du, eraso militarraren behin betiko amaiera lortzeko, tropa estatubatuarren erretiratzea lortzeko eta Mohsen Rezaee Guardia Iraultzaileko komandante ohiak "pirateria" gisa deskribatutako blokeoa amaitzeko.

Eraso militarraren iraunkortasunak eta merkataritza-bideen blokeoak areagotu egin dute langile-klasearen erreprodukzio-krisia, bai eskualdean, bai nazioartean. Neel Kashkari Minneapolisko Erreserba Federaleko Bankuko presidenteak ohartarazi duenez, Ormuzko itsasartean gatazka luzatzeak inflazio handiagoa izateko arriskua areagotzen du, iradokiz erakundeak "beste norabidera jo beharko" duela eta interes-tasak igo ditzakeela. Iranen, setioaren ondorio materialak tarteko, moneta nazionala (riala) hondoratu egin da, dolar bakoitzeko 1,84 milioiko minimo historikoa lortu baitu. Gainera, ospitaleak kolpatzen ditu sendagaien hornidura faltak, Al Jazeera-ren informazioen arabera.

Estatu Batuek Pertsiako ekonomia itotzeko gerra hedatu duten arren, AEBetako Itsas Armadak ez du igarobidea erabat ixtea lortu. TankerTrackers atari espezializatuak, EFE agentziak jaso duenez, igande honetan baieztatu du Irango superpetrolio-ontzi batek AEBen blokeoa gainditzea eta Indonesiako uretan nabigatzea lortu duela, 1,9 milioi petrolio-upelekin (220 milioi dolar balio dutenak). Bien bitartean, Washingtonen aliatu diren indar israeldarren biolentziak bizi-azpiegitura suntsitzen jarraitzen du: Libanoko Osasun Publikoko Ministerioak salatu du bi hilabetean 2.679 pertsona erail dituela Israelek, eta Gazan, berriz, Garapenerako Nazio Batuen Programak uste du gutxienez 8.000 gorpuk jarraitzen dutela hondakinen azpian, %90eko suntsiketa jasan duen lurralde batean.