AKTUALITATEA / Sindikatuak
UGTren demanda bat atzera bota du Gorenak, patronalarekin dituen itun propioekin kontraesanean sartzeagatik
Euskara-eskakizunak jasotzen zituzten oposizio batzuen oinarriak inpugnatu zituen UGTk, nahiz eta sindikatuak berak eskaera horiek aurrez onartu, 'Laboro' atariak zehazten duenez.
2026eko maiatzaren 6 - 12:05
UGTren demanda bat atzera bota du Gorenak, patronalarekin dituen itun propioekin kontraesanean sartzeagatik
— ARGAZKIA UGT Euskadi

Auzitegi Gorenak atzera bota du UGTk Euskotreneko oposizio batzuen oinarrien aurka aurkeztutako gatazka kolektiboko demanda, "egintza propioen" doktrinaren baliozkotasun juridikoa berretsiz. Epaiak ezartzen duenez, bideraezina da B2 euskara-mailaren derrigortasuna baliogabetzeko UGTk duen asmoa, sindikatuak berak hainbat urtez izan duen jarreraren "guztiz kontrakoa" delako. Laboro atari juridikoak zehazten duenez, UGTk hitzarmen kolektibo bat eta "euskara-plan" bat sinatu zituen aldez aurretik enpresako zuzendaritzarekin. Bertan, eskakizun hori ezartzen zen jendearekin harremanetan egotea dakarten lanpostuetarako.

Epailearen ebazpena, betebehar hori gogorarazten duena, hitzarmen kolektiboan aurreikusitakoaren araberakoa da, jendearekin harremanetan egotea dakartelako seinalatutako lanpostuek, eta agerian uzten du sindikatuaren ekintzan kontraesan praktiko bat dagoela. Laboro-ren arabera, UGTk demandak aurkeztu ohi ditu gero akordio kolektiboetan onartzen dituen neurri enpresarialen aurka, "liberatuen, lokalen edo bestelako onura zuzenen" truke. Kasu zehatz honetan, UGTk eskatzen zuen euskara-titulua merezimendu bat izatea, eta ez nahitaezko betekizun bat, nahiz eta sindikatuak berak aurreko oposizio batzuetan kontrakoa eskatu zuen judizialki. Horrela, Gorenak berresten du alde batek ezin dituela baztertu bere aurreko egintzek sortutako egoera juridikoak.

Auzitegiaren epaiak, gainera, sindikatuaren aparatu juridikoan zorroztasun profesionalaren gabezia larria erakusten du, eta kasazio-errekurtsoa "teknika juridikoaren akats konponezin" gisa kalifikatzen du. Epaia irmoa da, esanez UGTk ez zuela azaldu oposizioen oinarriek "arauren bat hausten dutela argudiatzeko alegaturik txikiena ere", eta ez zuela "inolako arrazoibide juridikorik" garatu ustezko ilegaltasunaren arrazoiak identifikatzeko. Gaitasun teknikoen falta horren ondorioz, auzitegiak ezin izan zuen lege-arauen funtsa aztertu; izan ere, demandak "ez die aurre egiten frogatutako gertaerei", eta ez du judizio-elementurik ematen ondorio desberdin batzuk ateratzeko.

UGTren porrot judizial hori lantokien arteko batzorde batekin adostutako egonkortze-oposizioen esparruan gertatu da, non sindikatuak hamabi kideen artean ordezkari bat baino ez duen. Laboro-ren esanetan, sindikatuaren estrategia izango litzateke prozesuak inpugnatzea, "UGTk sartzea nahi duena sartu ezin denean". Horrekin, bere buruzagiek ordaindu behar ez dituzten kostu prozesalak hartzen ditu bere gain sindikatuak, "dirulaguntza eta afiliazioekin" ordaintzen direnak.

Enpresa publikoen kudeaketan egitura sindikal horiek dituzten praktika korporatibistei buruzko susmoak agertzen ditu epaiak. Bai UGT bai CCOO sarritan seinalatu dituzte, kargu publikoak lortu nahi dituzten aparatu eta sektore sozialen interes partikularrak lehenesteagatik, enplegu publikoaren deialdien oinarriak ez bete arren eta, askotan, sindikatu horiek hitzartutako hizkuntza-eskubideekin kontraesanean sartu arren, kasu honetan bezala.

Gorenak berretsitako doktrinak zuzeneko inplikazioak ditu, burokrazia sindikalek ezin baitute bide judiziala erabili aldez aurretik adostutako murrizketei edo lan-baldintzei "ezetz esateko". Laboro-ren esanetan, erakunde horietako buruek "40.000 eurotik gorako" soldatak jasotzen dituzte eta soldata minimoak dituzten hitzarmenak sinatzen dituzte, eta, bitartean, enplegu publikoa lortzeko prozesuak judizializatzeko euren saiakerak blokeatu behar dituzte epaitegiek.

Sektore publikoko euskara-eskakizunen aurka

Ez da sindikatu erraldoi horiek EAEko administrazio publikoko hizkuntza-eskakizunen arloan dituzten praktika korporatibistak agerian geratzen diren lehen aldia. Gatazka aurkaratze juridikoko estrategia batean kokatzen da, euskal administrazio publikoan euskararen normalizazioaren aurka garatutako antolaketa-zantzuekin. Argia astekariaren ikerketa batek zuzenean lotu zituen CCOOko sektore batzuk eta Euskara Denontzat elkartea enplegu-deialdien inpugnazioekin, Errenterian (Gipuzkoa) gertatu zen bezala: 25 langile egonkortzeko prozesuak deuseztatzeko erabili zituzten Unidas por la Libertad Lingüística bezalako plataformak. Maniobra horiek "askatasunaren" defentsa gisa aurkezten dira askotan, eta egitura koordinatu bati erantzuten diote. Egitura horretan, estatuko sindikatu handietako kideek eta satelite-elkarteek judizialki esku hartuko lukete hainbatetan negoziazio-mahaietan adosten dituzten hizkuntza-eskakizunen aurka, lanpostu publikoetarako sarbidea norabide zehatz batean errazteko asmoz.