ACTUALIDAD / Iranen aurkako eraso inperialista
Trumpen taldea Iranen bake-proposamena aztertzen ari da, Ormuzko krisiak eragindako presioaren pean
Liskarren amaiera eta ibilbide komertziala berriz irekitzea lehenesten du Iranen planak, programa nuklearra negoziatu baino lehen. Bitartean, elikadura-larrialdi global baten inguruan ohartarazten du NBEk.
2026eko apirilaren 28 - 06:35
Trumpen taldea Iranen bake-proposamena aztertzen ari da, Ormuzko krisiak eragindako presioaren pean
— ARGAZKIA The White House (X)

Donald Trumpen segurtasun nazionaleko taldea Irango Gobernuak bidalitako bake-proposamen bat aztertzen ari da, AEBek eta Israelek otsailaren 28an hasitako gatazka belikoa gelditzeko. Teheranen ekimenak liskarrak etetea eta Ormuzko itsasartea berehala berriro irekitzea planteatzen du, Washingtonek erasorik egin ez dezan eta programa nuklearrari buruzko negoziazioak atzera daitezen. Karoline Leavitt Etxe Zuriko prentsa-idazkariak baieztatu duenez, proposamena "eztabaidatzen ari dira", baina Trumpen administrazioaren "marra gorriak", "Iranek arma nuklearrak lortzea eragozten dutenak", ez dira aldatzen.

Akordio bat lortzeko nazioarteko presioa areagotu egin da Antonio Guterres NBEko idazkari nagusiak egindako ohartarazpenen ostean. Izan ere, Segurtasun Kontseiluaren aurrean adierazi duenez, Ormuzko itsasartea blokeatzeak (munduko petrolio gordinaren %25 baino gehiago bertatik igarotzen da) "elikagaien larrialdi global bat eragiteko" arriskua dakar. Guterresen hitzetan, etenaldi luzearen ondorioetako bat izaten ari da erregai eta elikagaien hornidura falta, bereziki Afrikako eta Asiako hegoaldeko eskualde sentikorretan. Aldi berean, Arsenio Dominguez Nazioarteko Itsas Erakundeko buruak salatu du "20.000 marinel errugabe" eta 2.000 ontzi inguru Golkoan harrapatuta daudela, liskarren ondorioz.

Estatu Batuetako Itsas Armadak Irango portuen blokeoa areagotu du. Komando Zentralak (CENTCOM) jakinarazi du Rafael Peralta USS ontzi suntsitzaileak igandean atxilotu zuela Irango bandera zeraman petrolio-ontzi bat (M/T Stream), portura joaten saiatzen ari zenean. Esmaeil Baghaei Irango Atzerri Ministerioko bozeramaileak ekintza hori "itsaslapurretatzat eta itsas zabalean esku armatuz egindako lapurretatzat" jo du. Bestalde, Scott Bessent AEBetako Altxorraren idazkariak "Economic Fury" ("Furfuria Ekonomikoa") operazioa iragarri zuen, Irango airelineei edo petrolio-konpainiei zerbitzuak ematen dizkien atzerriko edozein enpresari edo gobernuri zigor maximoak ezartzeko mehatxua eginez.

Trumpek bere aholkulariekin (tartean Jared Kushner bere suhia, Steve Witkoff inbertitzailea eta JD Vance presidenteordea) eztabaidatzen duen bitartean, Iranek kanpo-laguntzak sendotu nahi ditu. Abbas Araghchi Irango Atzerri ministroa Vladimir Putin Errusiako presidentearekin bildu da San Petersburgon. Putinek Irango herriaren erresistentzia goraipatu eta gatazka bide diplomatikotik konpondu behar dela berretsi du. Al Jazeera-k kontsultatutako iturri diplomatiko irandarrek diotenez, Pertsiako herrialdearen lehentasuna erasoak gelditzea da agenda nuklearrari heldu aurretik, konfiantza falta sakona argudiatzen baitu: aurreko elkarrizketa-prozesuen erdian, estatubatuarrek eraso egin zieten.

Aldi berean, tentsioa Libanora hedatzen ari da; izan ere, Israelen erasoek gutxienez 40 pertsona erail dituzte apirilaren 17an ustezko "su-etena" hasi zenetik. Hezbollahk eraso egin die infanteria eta blindatu israeldarren posizioei herrialdearen hegoaldean, eta Eyal Zamir Israelgo Estatu Nagusiko buruak ohartarazi du armada "fronte askotako borroketarako" prestatu behar dela urte honetarako. Gerra irekiaren eta itolarri ekonomikoaren testuinguru honetan, Ormuzko itsasartean geldialdia konpontzea da munduko ekonomiaren kolapso sistemikoa saihesteko berehalako gakoa.