Pedro Sanchez Espainiako Gobernuko presidenteak gaur jakinaraziko du hauteskunde orokorrak aurreratuko ote dituen, Kongresuan etxebizitzari buruzko dekretuek porrot egin ostean. El País egunkariak gobernuko eta PSOEko iturrei galdetu ostean, azaldu du gaur goizean zehar argituko dela hauteskunde-deialdi posiblearen auzia, asteburuan ministroekin, PSOEko buruzagiekin eta parlamentuko kideekin kontaktu sakonak izan eta gero.
Litekeena da, RTVEren arabera, hauteskundeak azaroaren 29an egitea, hauteskunde-legearen egutegiaren arabera egin daitekeen egunik hurbilenean, deialdia gaur egingo balitz eta Gorteak desegiteko dekretua bihar argitaratuko balitz. Moncloan %70ekoa da aurreratzeko aukera eta %30ekoa legegintzaldiari eusten saiatzekoa, El Mundo-k aipatutako iturrien arabera. Sanchezek ostiralean ohartarazi zien PPri eta Juntsi "historiak uste baino lehenago epaituko" dituela, eta ingurukoek hala berretsi zuten: "Ez dira jabetzen, ez dute pultsu soziala behar bezala irakurri, eta ordaindu egingo dute".
Gobernua lanean ari da jada lehen dekretua (etxegabetzeen aurkako ezkutua eta errentatzaileen beherapen fiskalak jasotzen zituena) berriro martxan jartzeko formula juridikoaren bila. Moncloaren arabera, arau horren onarpena EAJrekin, Coalición Canariarekin eta Juntsekin hitzartuta zegoen. Behin Gorteak deseginda, Diputazio Iraunkorraren esku geratuko litzateke errege lege-dekretuak baliozkotzea, 69 kideko organo bat, non PSOEk 25 kide dituen eta Sumarrek sei, eta nahikoa lirateke EH Bilduren, ERCren, Podemosen eta EAJren botoak 35eko gehiengo absolutua lortzeko. Juntsen ezezkoak ez luke garrantzirik izango.
Bigarren dekretua, alokairu-kontratuak automatikoki berritzeari buruzkoa besteak beste, bertan behera geratuko litzateke, EAJk kontra egingo lukeelako. Gobernuko iturriek azpimarratu dutenez, euren lehentasuna da "txoke-neurriak hartzea, pertsona ahulenak babesteko", eta horiek arriskuan geratu ziren dekretua indargabetu zenean: "Ez ditugu egoeraren baldintzapean utziko, hauteskundeak egiteko esperoan".
Irailaren 22tik urriaren 1era bitartean Sigma Dosek El Mundo-rentzat egindako azken inkestak Sanchezentzat oso mesedegarria ez den egoera bat marrazten du. Hauteskundeak gaur egingo balira, PSOEk botoen %25,6 lortuko lituzke (2023ko uztailean baino 6,1 puntu gutxiago), eta 103 eserleku, gaur egungoak baino hemezortzi gutxiago. PPk (botoen %32,6) eta Voxek (%18,3) 203 eserleku izango lituzkete, 176ko gehiengo absolutuaren oso gainetik. Sumarrek ez du, bestalde, etxebizitzaren ondoeza kapitalizatzen: %6,6 eta bederatzi eserleku eskuratuko lituzke; Podemos, berriz, %3,3ra eta bi eserlekura igoko litzateke. Ezker nazionalen batura botoen %35,5ean eta 114 eserlekuan geldituko litzateke, 2023an baino 38 gutxiago.
"Hauteskundeak aurreratzea PSOEren ezkerraldeko espazioarekin iritsiko litzateke, eta agintean dagoen alderdiari mesede egin liezaioke horrek", zehaztu du Pablo Simon politologoak, eta azaldu du Sanchezek "boto erabilgarria jaso eta PPren eta Voxen gobernu potentzial baten tximistorratz bihurtu" dezakeela. Narciso Michavilla GAD3ko presidentearen esanetan, "etxebizitzaren eztabaidak mobilizatu egiten du", eta Simonek ohartarazi du "beti dela akatsa kaleko mobilizazioa hauteskundeetako portaeraren esku uztea".
Madrilen urteetan izan den ezkerreko mobilizazio-ziklorik masiboenean hartu beharko da erabakia: larunbatean 70.000 pertsona mobilizatu ziren Gobernu Ordezkaritzaren arabera eta 500.000 antolatzaileen arabera, eta protestak 50 hiri baino gehiagotara zabaldu ziren asteburuan zehar. 87 urteko Mari Carmen etxetik bota izanak Puerta del Soleko kanpaldia eragin zuen, eta horren ostean, PPk, Voxek eta Juntsek atzera bota zituzten etxebizitza-arloan gobernuak proposatutako dekretuak. Moncloan diote "oso haserre" daudela Juntsekin: ez dute ulertzen nola "dekretuarekin ados zegoen eta negoziatu zuen" eta azkenean errefusatu egin zuen. Halaber, iraganean etxegabetzeen aurkako ezkutuak onartu zituen PP "abstenitzeko gai ere ez izatea" kritikatu dute. Gobernua ez litzateke jardunean egongo hauteskundeak igaro arte, eta, beraz, eskuduntza guztiak ditu balizko dekretu berriak onartzeko. Azken erabakia, dena den, Sanchezena baino ez da: "Erabakia, egongo balitz, berak bakarrik dauka buruan... Eta beti harritu dezake", ohartarazi dute bere kideek.
